Next
वेगळ्या वाटा
- डॉ. नीलिमा गुंडी
Friday, August 09 | 03:30 PM
15 0 0
Share this story

कविता ही वाचणाऱ्याला सहजपणे आपली वाटणं महत्त्वाचं असतं. त्यासाठी काही कवी बोलीभाषेतून कविता लिहितात. बहिणाबाई चौधरी यांनी आपल्या खान्देशातल्या बोलीत कविता लिहिल्या होत्या.
“अरे, खोप्यामध्ये खोपा, सुगरणीचा चांगला
पाहा पिलासाठी तिनं, झोका झाडाले टांगला”
हे त्यांचं गाणं ऐकताक्षणी मनाला भिडतं! तसंच-
“काठी न् घोंगडं घेऊ द्या की रं
 मला बी जत्रंला येऊ द्या की!”
हे जुनं धनगर लोकगीत त्याच्या बोलीच्या ठसक्यामुळं लक्षात राहतं. बालकिशोर वयातल्या मुलांसाठीदेखील बोलीभाषेतून कवितालेखन हल्ली केलं जात आहे. आपल्याकडे अनेक बोली बोलल्या जातात. आबा गोविंद महाजन यांचा ‘मन्हा गावले’ हा कवितासंग्रह अहिराणी बोलीतला आहे. त्यांच्या एका कवितेतल्या या ओळी वाचा-
“हिरवा उभा हो सातपुडा
 वाहे तप्ती गिरनानं पानी
 आख्खा महाराष्ट्र मा न्यारी
 आम्हा खानदेशनी अहिराणी”
(तप्ती म्हणजे तापी नदी) बोलीतले काही शब्द असे समजावून घेतले की कविता कळतात. कारण बोली या प्रमाण मराठीला जवळच्या असतात. शहरातल्या मुलांना बोली काही वेळा वेगळी वाटते, तशीच ग्रामीण भागातल्या मुलांना प्रमाण मराठी लांबची वाटू शकते. अशावेळी बोलींचे बोट धरून या मुलांना मराठीकडे वळवण्याचं काम काही जण करत आहेत. शाळेच्या पाठ्यपुस्तकातल्या आवडलेल्या कवितांचं भाषांतर बोलींमध्ये करण्याचा एक प्रयत्न झाला आहे. “सृजनपंख” (संपादक- पृथ्वीराज तौर) हे पुस्तक त्यातूनच तयार झाले आहे. अलिकडे कमळेवाडी (ता. मुखेड) या गावातल्या एका शाळेत शिवाजी अंबुलगेकर या शिक्षकानंही असाच उपक्रम राबवला. तिथल्या शाळेतल्या मुलांनी मराठी कविता गोरमाटी, अहिराणी, वडार, पारधी अशा बोलींमध्ये अनुवादित केल्या आहेत. या कवितेच्या वेगळ्या वाटाच आहेत.

 
15 0 0
Share this story

Post Your Comment
मराठी English
Your Name *
Email
  Notify me once my comment is published
Comment *
Content limited to 1000 characters,1000 characters remaining.

Select Language
Share Link